Przemoc ekonomiczna

Kategoria: Artykuły
Utworzono: 2015-11-26
Natalia Ciuruś

#02Pojęcie przemocy ekonomicznej jest nadal niejasne dla wielu ludzi. Osoby, które doświadczają przemocy ekonomicznej bardzo często nie są tego świadome.

Niestety w polskich przepisach prawnych nie pojawia się określenie przemocy ekonomicznej. Nie jest ona wyodrębniona. Skutkuje to słabszą ochroną dla osób, które jej doświadczają.

Przemoc ekonomiczna zaliczana jest do przemocy psychicznej. Przybiera formę finansowego wykorzystywania. Przejawia się w kontrolowaniu wydawanych pieniędzy czy wydzielaniu zbyt małych kwot na utrzymanie. [1]

W przemocy ekonomicznej za pomocą pieniędzy tworzona jest relacja opierająca się na kontroli i władzy.

Przemoc ekonomiczna prowadzi do całkowitego uzależnienia finansowego od sprawcy, np. poprzez odbieranie zarobionych pieniędzy, uniemożliwianie podjęcia pracy czy nauki. Zalicza się do niej także niezaspokajanie podstawowych potrzeb materialnych rodziny, okradanie, zaciąganie kredytów i zmuszanie do zaciągania pożyczek wbrew woli współmałżonka. Wymuszanie dostępu do konta współmałżonka czy odmawianie udziału w podejmowaniu decyzji dotyczących sytuacji ekonomicznej rodziny, także jest przejawem stosowania przemocy ekonomicznej. Zmuszanie do składania fałszywych zeznań podatkowych czy niepłacenie alimentów również jest przemocą.[2]

Przemoc ekonomiczna bardzo często współwystępuje z innymi rodzajami przemocy.

Jest ona bardzo prosta, szybka i skuteczna w zastosowaniu, ponieważ bardzo łatwo jest karać finansowo.

Najczęściej osobami doświadczającymi przemocy ekonomicznej stają się kobiety. Bardzo często pomimo doznawanych krzywd od partnera decydują się na pozostanie w związku. Powodem jest brak pracy, brak innego źródła utrzymania niż pieniądze zarabiane przez męża czy partnera. Choć nie jest to regułą. Przemoc ekonomiczna może mieć także miejsce w sytuacji, gdy kobieta pracuje i utrzymuje rodzinę. Problem ten może dotykać zarówno rodziny biedne jak i zamożne.

Kobiety, które doświadczają przemocy ekonomicznej bardzo często nie miejsca, w którym mogłyby zamieszkać po odejściu. Często dodatkową zależnością finansową jest np. wspólny kredyt. Niestety, nawet jeśli kobieta zdecyduje się na odejście to istnieje duże prawdopodobieństwo, że ponownie wróci do partnera, ponieważ nie jest w stanie się usamodzielnić.[3]

Problemem staje się również brak odpowiedniego wsparcia dla osób doświadczających przemocy ekonomicznej.

Z badań dotyczących przemocy ekonomicznej przeprowadzonych wśród Polaków w 2014 roku wynika, że aż 31% respondentów daje przyzwolenie dla wydzielania pieniędzy i kontrolowania wydatków tej osoby w związku, która nie zarabia. Osoby te są w stanie usprawiedliwić takie zachowanie. Mniejsze przyzwolenie jest widoczne w przypadku utrudniania partnerce czy żonie pracy zarobkowej i posiadania własnych środków finansowych. Akceptację dla takiej sytuacji wyraża 18% badanych. Jeszcze mniej, bo tylko 17%, akceptuje niepłacenie alimentów.

Tylko 16% kobiet i aż 23% mężczyzn  uważa, że niepłacenie alimentów może być usprawiedliwione. 

Zachęcam do dokładniejszego zapoznania się z wynikami badań dostępnymi w formie prezentacji, a także do wysłuchania krótkiej audycji radiowej dotyczącej przemocy ekonomicznej. Wystarczy kliknąć na poniższe linki:

N.C.

______________

[1] W. Badura-Madej, A. Dobrzyńska- Mesterhazy, Przemoc w rodzinie, interwencja kryzysowa i psychoterapia, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2000.

[2] H.D. Sasal, Przewodnik do procedury interwencji wobec przemocy w rodzinie, Wydawnictwo edukacyjne PARPA, Warszawa 2005.

[3] http://www.niebieskalinia.pl/dla-mediow/media-o-nas/4857-przemoc-psychiczna-i-ekonomiczna-prosta-i-skuteczna
http://www.niebieskalinia.pl/edukacja/serwis-informacyjny/5457-ekspertki-brakuje-narzedzi-by-pomagac-ofiarom-przemocy-ekonomicznej 
http://www.niebieskalinia.pl/edukacja/badania-i-raporty/5369-wyniki-badan-polki-i-polacy-o-zjawisku-przemocy-ekonomicznej