Artykuł wstępny (Niebieska Linia nr 3 / 2003)

Renata Durda

Drogie Czytelniczki i Drodzy Czytelnicy

Przemoc w szkole, przemoc wśród młodzieży, przemoc rówieśnicza, przemoc między rodzeństwem... Wszyscy słyszeli, wszyscy widzą, wszyscy wiedzą... No właśnie... co wiedzą? Nam także, gdy zaczęliśmy planować ten numer wydawało się, że to temat tak spenetrowany i rozpoznany, że właściwie szkoda czasu i miejsca, aby powielać znane prawdy. Ale im dalej wchodziliśmy w głąb tematu, tym jaśniejsze stawało się, jak mało wiemy o tym zjawisku. Wielu ludzi uważa, że agresja to integralna część procesu dojrzewania, a rywalizacja nastolatków im ostrzejsza tym lepsza, tym lepiej socjalizująca i przygotowująca do dorosłego życia.

Przypomina to odwieczną dyskusję zwolenników i przeciwników bajek braci Grimm. Zwolennicy mówią, że świat jest okrutny i im szybciej dziecko pozna prawdziwe jego oblicze, tym lepiej. Przeciwnicy argumentują, że bajki mają zapewnić poczucie bezpieczeństwa i przyswoić dziecku wartości, wśród których miłość, dobroć i lojalność są nadrzędne.

Ale równie wiele osób uważa, że zjawisko przemocy w polskiej szkole i wśród polskiej młodzieży niepokojąco się nasila. Wśród czynników etiologicznych wymieniamy jednym tchem media, zmiany cywilizacyjne, kryzys ekonomiczny, brak perspektyw, pauperyzację spo- łeczeństwa, różnice w dochodach... Dużo tego, a każdy czynnik sam jeden mógłby wszystko zło świata tego wytłumaczyć. Może jest więc specyficzny klucz do przemocy szkolnej? Klucz odmienny od innych problematycznych zjawisk i zachowań. Poszukiwaniu tego klucza poświęciliśmy ten numer.

Szczególnie zwracam Państwa uwagę na artykuły poświęcone temu, jak sobie radzą z przemocą rówieśniczą we Francji i w USA oraz na cały dział "Praktyka", w którym przedstawiamy kilka świetnych, realizowanych w Polsce programów przeciwko przemocy w szkole. W "Polemikach" publikujemy dyskusję wokół tekstu prof. Ryszarda Legutki opublikowanego na początku kwietnia br. w dzienniku "Rzeczpospolita". Zachęcamy do nadsyłania do redakcji listów na temat tego, czy zetknęliście się z podobnymi argumentami przeciwników systemu pomocy ofiarom przemocy domowej w swoich środowiskach lokalnych. Jak radzicie sobie z takimi adwersarzami? Jakich kontrargumentów używacie, szukając wsparcia wśród decydentów lokalnych? W każdej krytyce jest ziarno prawdy. Warto z pokorą przyjrzeć się temu, jak nas widzą inni.

Interesującej i inspirującej lektury

PS. Wspólnie z przewodniczaca Sejmowej Komisji Sprawiedliwosci i Praw Czlowieka - posel Katarzyna Piekarska orgazizujemy debate "Czy w polskiej szkole jest bezpiecznie?". Konferencja odbedzie sie 26 maja br. w gmachu Sejmu RP. Zainteresowanym mozemy przeslac publikacje zawierajaca wystapienia i glosy w dyskusji, która opracuje po konferencji Biuro Studiów i Ekspertyz Sejmu RP.

Renata Durda