Artykuł wstępny (Niebieska Linia nr 5 / 2012)

Drogie Czytelniczki i Drodzy Czytelnicy

„Dlaczego NIEKTÓRZY mężczyźni nienawidzą kobiet?" – pyta w podtytule swojej książki Jackson Katz – amerykański „trener antyprzemocowy" (jak sam o   sobie mówi). I jednym tchem dorzuca drugie pytanie: „co WSZYSCY mężczyźni mogą z tym zrobić?". „Paradoks macho" to książka, którą się czyta na przemian z zachwytem, rozpaczą i złością. Ja w połowie lektury przeżyłam kryzys – odłożyłam książkę na kilka tygodni, bo poczułam, że nie udźwignę więcej oczywistych, choć czasem bardzo głęboko ukrytych przed społecznym oglądem, faktów na temat skutków patriarchalnej, wspierającej (a może wręcz adorującej) przemoc i „machizm" kultury. Bardzo poruszające były opisy rozmów, które Katz odbywał ze słuchaczami swoich wykładów i szkoleń – studentami, policjantami, żołnierzami, strażakami... Mężczyznami, którzy po spotkaniu z Katzem z ulgą „opuszczali gardę" i opowiadali o tym, ile złego w ich życiu wydarzyło się z powodu męskiej przemocy, czasem ich własnej.

Eve Ensler, autorka „Monologów Waginy" napisała: „Tę książkę powinni czytać mężczyźni. Nie tyko dlatego, że dzięki temu świat stanie się bezpieczniejszym miejscem, ale także dlatego, że ta książka da mężczyznom wolność bycia naprawdę sobą".

Myślę, że to lektura obowiązkowa dla wszystkich, którzy w Polsce zajmują się problematyką przeciwdziałania przemocy w rodzinie, a w szczególności realizują oddziaływania wobec osób stosujących przemoc (choć po lekturze Katza z większą śmiałością mówię „mężczyzn stosujących przemoc" lub po prostu „sprawców przemocy").

Sprawcy przemocy... temat rzeka. Ale rzeka, której najciekawszy i najbardziej tajemniczy odcinek to źródła. Autorzy artykułów zamieszczonych w tym numerze „Niebieskiej Linii" usiłują choć trochę odsłonić tajemnice tej rzeki – od strony badawczej, psychologicznej, karnej. Mam nadzieję, że po lekturze tego numeru (i książki Katza) ten tytułowy pejzaż ze sprawcą w tle będzie odrobinę bardziej wyrazisty.

Jak zwykle polecam Państwa uwadze także teksty z innych działów – o związkach jednopłciowych, o metodach szacowania ryzyka przemocy, czy wreszcie bardzo inspirujące refleksje Krzysztofa Sarzały nad procedurą „Niebieskich Kart" i nie tylko.

Refleksyjnej lektury „Niebieskiej Linii"

Renata Durda