9 MIESIĘCY SAMOTNYCH MATEK
Aktualności
Od początku swojej działalności Stowarzyszenie Aktywne Kobiety realizuje projekty mające na celu szeroko rozumiane przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu. W 2006 roku członkinie Stowarzyszenia stworzyły projekt dla samotnych matek pod tytułem „Nie jesteś sama”, który został zgłoszony do udziału w konkursie „Warto być za” organizowanym przez Kampanię Piwowarską S.A. Projekt uzyskał dofinansowanie i w kwietniu 2007 roku rozpoczęto jego realizację. Po trwającej kilka tygodni promocji projektu i rekrutacji uczestniczek, do udziału w akcji wybrano dwie czternastoosobowe grupy kobiet samotnie wychowujących dzieci. W projekcie uczestniczyły mieszkanki województwa śląskiego, które samotnie borykają się z wychowaniem dzieci do 16. roku życia. Podczas selekcji uczestniczek treningów specjaliści (koordynator projektu, psycholog, pedagog oraz specjalista o spraw rekrutacji) zwracali szczególną uwagę na to, by wybrać kobiety zmagające się z takimi problemami towarzyszącymi samotnemu rodzicielstwu jak: ciężka sytuacja materialna, poczucie izolacji oraz braku wsparcia.
W ciągu trzech miesięcy – od maja do lipca 2007 roku w siedzibie Stowarzyszenia Aktywne Kobiety w Sosnowcu odbył się cykl treningów umiejętności psychospołecznych pod hasłem „Nie jesteś sama”. Zajęcia w ramach akcji pogrupowane były w trzy moduły tematyczne: ja, dziecko oraz rzeczywistość. Wszystkie warsztaty składające się na dany moduł prowadzone były przez wykwalifikowanego specjalistę psychologa – psychoterapeutę (moduł ja), pedagoga (moduł dziecko) oraz doradcę zawodowego i prawnika (moduł rzeczywistość).
Spotkania modułu ja koncentrowały się wokół osoby matki, jej samooceny, emocjach i sposobów radzenia sobie z zaistniałą sytuacją. Z pomocą psychologa kobiety pracowały nad wzmocnieniem poczucia własnej wartości, odkrywaniem swoich mocnych stron i wykorzystaniem ich w życiu codziennym oraz uczyły się diagnozować i zaspokajać soje potrzeby. Jeden z warsztatów dotyczył konfrontacji z obawami dotyczącymi przyszłości – losu dzieci, możliwości zbudowania związku, znalezienia nowej pracy itp. Podczas zajęć z psychologiem samotne matki odbyły też podstawowy trening asertywności, a także poznały sposoby radzenia sobie ze stresem. Ostatnie zajęcia modułu przewidziane zostały na poszukiwanie nowych obszarów rozwoju. Cotygodniowe spotkania miały formę warsztatową, z elementami mini wykładów z zakresu psychoedukacji. Jednym z celów było zachęcenie kobiet do dzielenia się doświadczeniami i wspólnego poszukiwania rozwiązań problemów z którymi na co dzień się borykają. Posłużyć miały do tego różne formy pracy warsztatowej takie jak np.: psychodrama, praktyczne ćwiczenia budujące zaufanie w grupie, zadania do wykonania poza salą treningową, oraz elementy psychorysunku i muzykoterapii. Celem psychologa było nauczenie uczestniczek nowych, konstruktywnych sposobów radzenia sobie w sytuacjach trudnych w codziennym życiu. W wielu przypadkach, przez cały okres trwania projektu „Nie jesteś sama”, a także po jego zakończeniu, psycholog prowadzący moduł ja spotykał się także z uczestniczkami w ramach terapii indywidualnej.
Moduł dziecko prowadzony przez pedagoga zaawocować miał poprawą jakości relacji samotnych matek ze swoimi dziećmi, a także pracą nad utrzymaniem dobrego kontaktu dzieci z ich ojcami. Podczas modułu dziecko, samotne matki wzięły udział w weekendowych, sześciogodzinnych treningach komunikacji interpersonalnej ze szczególnym uwzględnieniem komunikacji z dzieckiem. Kobiety uczyły się używania komunikatu „ja” oraz asertywnego wyrażania potrzeb i stawiania granic. Prowadzący zajęcia pedagog starał się także uświadomić kobietom, że samotne wychowanie dziecka nie jest skazane na porażkę, a one same potrafią zapewnić swoim podopiecznym właściwe warunki rozwoju fizycznego, psychicznego i emocjonalnego. Pedagog starał się także wyjaśnić uczestniczkom wątpliwości dotyczące obecności ojca w życiu ich dzieci, sposobów komunikowanie się z nim i roli jaką powinien odgrywać w wychowaniu dziecka.
Moduł rzeczywistość miał na celu dostarczyć samotnym matkom praktycznej wiedzy i umiejętności przydatnych w ich sytuacji. Doradca zawodowy i prawnik skupili się na przygotowaniu kobiet do walki o swoje prawa zarówno w sądzie, jak i w ośrodkach pomocy społecznej, a także w środowisku pracy. Kobiety odbyły szkolenia z zakresu autoprezentacji, dowiedziały się w jaki sposób napisać CV, a także gdzie zgłosić się po pomoc i jakie świadczenia przysługują samotnym matkom. Doradca zawodowy zachęcał także bezrobotne samotne matki do podjęcia próby znalezienia pracy.
Przez cały okres trwania projektu, jego uczestniczki mogły korzystać z dodatkowych świadczeń takich jak: bezpłatna opieka nad dziećmi w czasie zajęć zapewniona przez opiekunkę zatrudnioną w Stowarzyszeniu, zwrot kosztów podróży dla uczestniczek oraz ich dzieci, bezpłatna, indywidualna opieka psychologiczna, a także możliwość z korzystania z tzw. Biblioteki Aktywnej Mamy. Biblioteka powstała aby zapewnić uczestniczkom projektu dostęp do specjalistycznej literatury poświęconej wychowaniu dzieci, psychologii, trudnościach poszukiwania pracy itp. Zgromadzona literatura zawierała najnowsze, specjalistyczne pozycje literatury poradniczej, psychologicznej, prawnej oraz informatory, publikacje centrów pomocowych i organizacji pozarządowych, które dostępne są zazwyczaj tylko w specjalistycznych bibliotekach niedostępnych dla uczestniczek warsztatów. Jednym z celów utworzenia Biblioteki Aktywnej Mamy było zachęcenie kobiet do zapoznania się z publikacjami, które w jakiś sposób mogą przyczynić się do poprawy ich sytuacji życiowej oraz podnieść skuteczność podejmowanych przez nie działań.
Po zakończeniu zajęć warsztatowych, w ramach kontynuacji projektu samotne matki utworzyły samopomocową grupę wsparcia. Celem funkcjonowania grupy jest wzajemne dostarczenie sobie pomocy przez zrzeszone w niej kobiety. Na początku swojego działania grupa miała charakter zamknięty, lecz stopniowo zaplanowane zostało włączanie do udziału w niej także samotnych matek, które nie uczestniczyły w projekcie od samego jego początku. Pomysłodawczynie grupy założyły, że jej celem będzie dostarczanie i udoskonalanie umiejętności wychowawczych wśród samotnych matek, wzajemne dzielenie się doświadczeniami oraz dostarczanie sobie pomocy materialnej poprzez np. organizowane zbiórki publiczne. Podczas kolejnych spotkań grupy uczestniczki zaproponowały by poszerzyć jej działanie o wzajemną opiekę nad dziećmi (np. w sytuacji gdy któraś z nich idzie na rozmowę kwalifikacyjną).
Działania w ramach projektu „Nie jesteś sama” trwają już od 9 miesięcy. W życiu uczestniczek zaszło wiele zmian, ale jedną z najbardziej pozytywnych jest chyba świadomość, że tytuł projektu w którym wzięły udział nie jest jedynie nic nie znaczącym sloganem. Żadna z nich przecież nie jest sama.
